Browar Broumov
Tuż przy granicy z Polską, 30 kilometrów od
Wałbrzycha, znajduje się kilkutysięczne czeskie miasteczko Broumov, a w
nim jeden ze starszych browarów w tej części Europy. Obecnie
wyrabiane piwo Opat nawiązuje swoją nazwą do dawnych założycieli
browaru - zakonu benedyktynów.
Benedyktyni przybyli tutaj z
Pragi, zaraz po nadaniu praw
miejskich
Broumovowi przez króla czeskiego Karola IV w 1348 roku. Tą datę
uznano także za początek tradycji warzenia piwa w mieście. Niestety do
naszych czasów nie przetrwało wiele informacji na temat
piwowarstwa w tym regionie. Prawdopodobnie w średniowieczu zakonnicy
warzyli piwo na własny użytek. Trzeba pamiętać, że piwo w tamtych
czasach różniło się znacznie od dzisiejszego, przede wszystkim
znacznie niższą zawartością alkoholu. Był to wtedy napój
powszechny i obok mleka najbardziej dostępny.
Pierwszym znanym z nazwiska piwowarem klasztornego browaru był niejaki
Johann Verner, który zmarł w 1633 roku. W XVI i XVII wieku
Broumov nawiedzały częste pożary, po jednym z nich miasto uległo prawie
całkowitemu spaleniu. Po każdej z klęsk stawało jednak na nogi, a
dzięki pracowitym benedyktynom z miastem podnosił się również
browar. Ze względu na obawy przed kolejną klęską żywiołową zapobiegliwi
zakonnicy postanowili na początku XVIII wieku przenieść browar poza
mury klasztoru. Nowy budynek postawiono w latach 1712-14 w pobliskiej
wsi Olivětin (dziś będącej częścią miasta), w odległości około 2 km od
klasztoru. W tym miejscu zakład funkcjonuje do dnia dzisiejszego.
Pod koniec wieku piwo z nowego browaru dostarczano do 30 okolicznych
gospód, jednak ambicje zakonników były większe. W 1889
roku wybudowano nowoczesną słodownię, a miejscowe piwo zaczęło zyskiwać
uznanie na arenie międzynarodowej, w tym medale na targach w Paryżu
(1890) i Wiedniu (1898). Kolejna modernizacja zakładu nastąpiła w
początkach XX w. Benedyktyni uważani byli za dobrych
pracodawców. Świadczył o tym między innymi „deputat piwny” jaki
otrzymywali pracownicy. W jego skład wchodziły 3 litry piwa dziennie,
węgiel na zimę, karp na święta. Również na święta pracownicy
dostawali 3 litry mocniejszego alkoholu. Oprócz piwa na terenie
browaru funkcjonowała fabryka likierów (wyrabiano ich aż 35
rodzajów).
W produkcji piwa dominowały gatunki bardzo lekkie i lekkie (nawet o
zawartości ekstraktu 4º). Popularnością i wzięciem cieszyło się
mocniejsze piwo ciemne. Browar klasztorny nie był jedynym w mieście.
Mimo, że przez długi okres Broumov należał do benedyktynów,
tutejsi mieszczanie zabiegali o prawo warki dla siebie. Zabiegi
uwieńczone zostały sukcesem. Z zachowanych dokumentów wynika, ze
tutejszy opat Grzegorz potwierdził w roku 1541 prawo warzenia piwa
przez miasto. Browar mieszczański w Broumovie również nie oparł
się pożarom w XVII wieku. Mieszczanie jednak zakupili parcelę i
pobudowali nowe budynki w 1625 roku.
W 1867 r. powstał nowy budynek browaru miejskiego zlokalizowany tuż
przy klasztorze. Mimo to nie wytrzymał on konkurencji, produkcję
zamknięto przed II wojną światową. W roku 1948 browar klasztorny
upaństwowiono. Wszedł on pod zarząd większych zakładów, między
innymi z Hradca Kralove. Mimo upadku większego właściciela w latach
90-tych, Opat przetrwał. Obecnie jest spółką prywatną.
Browar w Broumovie nie jest związany z wielkimi potentatami na rynku
światowym. Nie należy do wielkich browarów, dlatego piwo Opat
ciężko jest dostępne poza lokalnym rynkiem (sukcesem jest eksport do
Niemiec, Rosji i Polski). Atutem browaru jest własna słodownia oraz
ujęcie wody ze studni artezyjskiej. Chmiel pochodzi z najlepszych
regionów czeskich - z okolicy miasta Žatec. Browar unika
stosowania koncentratów lub granulatów chmielowych.
Użycie do produkcji własnych słodów oraz naturalnej szyszki
chmielowej, powoduje iż, Opat zaliczany jest do czeskich piw typu
tradycyjnego. Charakteryzuje się on pełnym smakiem podkreślonym
zdecydowanym, goryczkowym akcentem chmielowym i wysoką pienistością.
Broumov warto zwiedzić nie tylko w związku z piwem. W samym miasteczku
zachował się do dziś zabytkowy i interesujący klasztor. Okolice
miejscowości okalają malownicze wzgórza z rezerwatami skalnymi
Broumovské stěny i skalnymi miasteczkami w Teplicach i
Adršpachu. Do Broumova można dotrzeć przez przejścia drogowe w
Mieroszowie koło Wałbrzycha lub Tłumaczowie koło Nowej Rudy oraz przez
przejście turystyczne w Głuszycy.
Nagrody
Browar Broumov jest laureatem wielu nagród i wyróżnień.
Szczególne cenne są nagrody przyznane przez fachową czeską
organizację Sdružení přátel piva, która rokrocznie
w swoich konkursach przyznaje najwyższe miejsca broumowskim piwom:
2008: kategoria piw 12% - 3. miejsce,
2007: kategoria piw 12% - 2. miejsce,
2006: kategoria browarów – 2. miejsce,
2005: kategoria piw 12% - 1. miejsce,
2004: kategoria piw 12% oraz kat. browarów – 3. miejsce
